Nấu một nồi cá kho hay rang mắm tép ở bếp phụ phía sau nhưng chỉ mười phút sau cả phòng khách và cầu thang tầng hai đã ngửi thấy mùi, đó là chuyện nhiều gia đình ở nhà ống tại Phủ Lý hay các khu dân cư tại Hà Nam hay gặp. Nhiều nhà đã lùi hẳn khu nấu nặng mùi ra phần sân sau hoặc gian cuối nhà, nhưng hơi thức ăn vẫn theo luồng gió quẩn lùa ngược vào trong. Vấn đề thường nằm ở cách ngăn không gian và đường thoát khí chưa khớp với hướng gió tự nhiên của ngôi nhà.
Nhà ống đồng bằng Bắc Bộ thường dài và hẹp ngang, hai bên xây sát tường hàng xóm nên gió chủ yếu đi theo trục từ cửa chính ra sau hoặc ngược lại. Cầu thang giữa nhà vô tình hoạt động như một ống hút gió thẳng đứng. Khi đun nấu ở bếp phụ phía sau mà cửa thông vào nhà vẫn mở, hơi nóng cùng mùi dầu mỡ sẽ bị hút vào lòng nhà rồi bốc thẳng lên các phòng ngủ tầng trên. Vào những đợt trời nồm ẩm hoặc ngày mưa phùn đứng gió, luồng khí này càng khó thoát ra ngoài mà bám lại trên rèm vải, ghế nệm rất lâu.
Để chặn luồng khí này mà không làm tối gian bếp trong, gia chủ có thể đặt một hệ cửa lùa kính khung nhôm hoặc vách kính có cánh mở giữa bếp chính và bếp phụ. Kính trong suốt giúp ánh sáng từ khoảng sân sau vẫn đi sâu vào khu vực bàn ăn. Khi chọn phụ kiện cho cửa lùa, nên dùng loại ray trượt treo phía trên thay vì ray âm dưới sàn để tránh đọng nước bẩn và vụn thức ăn khi dọn rửa. Tuy nhiên, cửa lùa thường có độ hở nhất định ở các khe tiếp giáp. Nếu gia đình hay chế biến món nướng, kho mặn dậy mùi, việc chọn cửa mở quay có gioăng cao su kín khít sẽ ngăn mùi tốt hơn, dù bạn phải đánh đổi một khoảng diện tích sàn để mở cánh.
Ngăn cửa phía trước mới chỉ giải quyết được một nửa câu chuyện, nửa còn lại nằm ở chỗ thoát hơi cho chính gian bếp phụ. Nhiều nhà tận dụng khoảng sân sau làm bếp ướt kiêm chỗ phơi đồ nên lợp kín mái tôn hoặc mái nhựa lấy sáng, chỉ chừa một ô thoáng nhỏ sát trần. Cách làm này khiến khói và hơi nước bị nhốt lại, dội ngược vào vách cửa kính. Khi lên phương án thiết kế nội thất nhà phố có bếp phụ, cần tính ngay vị trí đặt máy hút mùi có đường ống dẫn thẳng ra ngoài mái hoặc lắp thêm quạt thông gió công suất phù hợp ở bức tường hậu.
Một lỗi khá phổ biến khi thi công nội thất khu vực này là đi ống thoát mùi quá dài, gấp khúc nhiều đoạn hoặc đặt miệng xả gió ngay dưới mái tôn thấp của sân phơi. Chẳng hạn, nếu miệng xả đặt ngay hướng gió lùa từ sau nhà tới và thấp hơn tầm phơi quần áo, mùi dầu mỡ vừa đẩy ra sẽ lập tức tạt ngược lại vào mẻ đồ mới giặt hoặc chui qua khe cửa sổ tầng hai. Cách xử lý là đo và đưa đường ống thoát khí vượt lên cao khỏi mái che sân sau, đồng thời gắn chụp thông gió một chiều ở đầu ống để ngăn gió thổi ngược và chắn nước mưa, côn trùng.
Bên cạnh luồng gió, chính vật liệu và cách cất đồ trong bếp phụ cũng giữ mùi lâu hơn nhiều người nghĩ. Khu vực phía sau nhà tại Hà Nam thường chịu độ ẩm cao vào mùa xuân, lại hay tiếp xúc với nước rửa rau, làm cá sống. Nếu đóng tủ bếp bằng các loại ván gỗ dễ ngấm ẩm hoặc chừa nhiều khe hở khó lau chùi quanh bồn rửa, mùi tanh và mùi ẩm mốc sẽ tích tụ. Ở không gian này, nên chọn vật liệu chịu nước tốt như tấm nhựa đặc, inox hoặc xây bệ gạch ốp đá kết hợp cánh tủ phẳng dễ lau rửa. Gầm chậu rửa cần để thoáng hoặc có lỗ thông hơi, tránh cất đồ khô hay khăn lau còn ướt trong hộc tủ đóng kín.
Cách sắp xếp thứ tự các khu vực trong bếp phụ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến việc phát tán mùi. Thay vì đặt bếp nấu sát ngay cửa thông vào nhà chính, hãy đẩy bếp nấu lùi về phía gần tường hậu hoặc gần ô thoáng, còn chậu rửa và bàn sơ chế đặt ở đoạn giữa. Khoảng cách này giúp hơi thức ăn được gom và hút ra ngoài nhanh hơn trước khi kịp lan tới vách ngăn. Nếu diện tích sân sau hẹp, chỉ đủ đặt một dãy bàn bếp ngắn, gia chủ có thể ưu tiên dùng bếp từ hoặc bếp hồng ngoại để giảm bớt hơi nóng hầm hập so với bếp gas, nhờ đó quạt hút cũng làm việc nhẹ nhàng hơn.
Mỗi ngôi nhà ống hay nhà mái Thái sẽ có khoảng lùi sân sau và hướng gió khác nhau, nên việc tách bếp khô và bếp ướt cần nhìn tổng thể từ mặt bằng. Khi tìm hiểu các giải pháp thiết kế nội thất Hà Nam hay làm mới nội thất Phủ Lý, gia chủ có thể trao đổi kỹ thói quen nấu nướng của gia đình để đơn vị chuyên môn tính toán đường gió và vật liệu phù hợp. MoreHome thiết kế và thi công nội thất nhà ở, hỗ trợ giải đáp qua hotline 09.31.31.88.77. Ngay chiều nay, bạn có thể đứng ở khu vực dự định làm bếp phụ vào lúc đang nấu bữa tối, quan sát xem khói và hơi nóng đang bay về hướng nào để ghi chú lại trước khi chốt phương án làm cửa ngăn và ống thoát mùi.